Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ

Иқтисодиёт

       Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ аз давраи аввали соҳибистиқлолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати таъмини иҷрои қонунҳои амалкунандаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, фармону амрҳои Президенти кишвар, қарору супоришҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва барномаҳои қабулнамудаи соҳавию минтақавӣ тадбирҳои заруриро амалӣ намуда истодааст.

      Ҷамъбасти натиҷаҳои фаъолияти соҳаҳои хоҷагии халқи ноҳия аз соли 1991 то ин давра нишон дод, ки дар натиҷаи андешидани чораҳои лозимӣ дар ҳамаи соҳаҳои хоҷагии халқ пешравиҳо таъмин гардидаанд. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти умумии кишоварзӣ нисбатан афзоиш ёфта, дар соли 2017 ба 498618,1 ҳазор сомонӣ расонида шуд, ки назар ба соли 1991  3,7 баробар зиёд мебошад. Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатӣ бошад, ба маблағи 71,9  миллион сомонӣ зиёд гардид.

       Барои таъмини рушди устувори соҳаҳои воқеъии иқтисодиёт дар асоси коркарди саноатӣ ва истифодаи ашёи хоми маҳаллӣ, беҳтар намудани хизматрасонии заминавии иҷтимоӣ ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардуми ноҳия амалигардонии як қатор тадбирҳо дар назар дошта шудааст.  Бо ин мақсад бо кўмаки машваратии мутахассисони Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон “Барномаи рушди иҷтимоию иқтисодии ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ барои солҳои 2016-2020” тарҳрезӣ ва бо қарори Маҷлиси вакилони халқи ноҳия қабул гардид. Айни замон барои дар сатҳи миллӣ тасдиқ гардидани Барномаи мазкур он якҷоя бо мутахассисони Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон такмил дода шуда истодааст.

        Ба Барномаи рушди ноҳия 177 лоиҳа ба маблағи 206,29 млн. сомонӣ ворид гардидааст, ки аз ин 47 лоиҳа ба маблағи 55,3 млн. сомонӣ ба бахши иқтисодӣ, 68 лоиҳа ба маблағи 56,5 млн. сомонӣ ба бахши иҷтимоӣ, 38 лоиҳа ба маблағи 71,6 млн. сомонӣ ба бахши инфрасохтор, 15 лоиҳа ба маблағи 17,6 млн. сомонӣ ба бахши ҳифзи муҳити зист ва ҳолатҳои фавқулодда ва 9 лоиҳа ба маблағи 5,18 млн. сомонӣ ба бахши таъминоти захиравӣ рост меояд.

Амалӣ намудани Барномаи мазкур имкон медиҳад, ки иқтидорҳои маҳаллӣ ба кор даромада, ба ин восита ба паст намудани сатҳи камбизоатӣ мусоидат намояд ва ҷойҳои кории нав таъсис дода шавад.

       Яке аз масъалаҳои муҳим ва асосие, ки мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия ба он диққати ҷиддӣ медиҳад, ин таъмини иҷрои буҷети маҳаллӣ мебошад. Дар соли 2017 ба буҷети маҳҳаллӣ аз ҳисоби андозҳо ва дигар пардохтҳои ҳатмӣ 21260,1 ҳазор сомонӣ маблағ ворид гардид, ки ин 101,2 фоизи нақшаи пешбинишударо ташкил медиҳад.

       Бо мақсади боз ҳам баланд бардоштани низоми фаъолияти бонкҳо дар дастгирии соҳибкории хурду миёна, ҷалби шаҳрвандон барои гузоштани пасандозҳо, интиқоли маблағҳо аз хориҷи кишвар як қатор корҳои  назаррас ба анҷом расонида шуданд. Бонкҳои калони дар ноҳия фаъолиятдошта барои рушди соҳибкорӣ ба хоҷагиҳои деҳқонӣ, соҳибкорони инфиродӣ ва муҳоҷирони меҳнатӣ дар ҳаҷми  0,3 миллион сомонӣ қарз дода, аз хориҷи кишвар тавассути муҳоҷирони меҳнатӣ ба ноҳия ба маблағи 769,0 ҳазор доллари амрикоӣ, 434,1 миллион рубли русӣ ворид намуданд.

       Дар асоси дастуру супоришҳои Сарвари давлат дар натиҷаи фароҳам овардани шароит барои фаъолияти бонкҳои хурд дар ноҳия онҳо тавонистанд, ки дар ин муддат бо мақсади рушди соҳибкорӣ шумораи зиёди хоҷагиҳои деҳқонӣ ва соҳибкорони инфиродиро ҷалб сохта, ба рушди соҳибкорӣ мусоидат намоянд.

       Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия дар асоси дастуру супоришҳои Сарвари давлат ба масъалаи беҳтар ба роҳ мондани кори соҳаи савдо ва хизматрасонӣ ба аҳолӣ, ки яке аз омилҳои таъсирбахш дар ҳалли масъалаҳои иҷтимоӣ ба ҳисоб мераванд, аҳамияти ҷиддӣ медиҳад. Фаъолияти муассисаҳои хизматрасонӣ дар фароҳам овардани шароити хуби зиндагии мардум беҳтар гардид. 

      Гардиши мол дар ҳамаи бахшҳои савдои чакана 92499,1 ҳазор сомониро  ташкил кардааст, ки ин назар ба ҳамин давраи соли гузашта 120,3 фоиз зиёд мебошад.

Аҳолӣ

Аз рўи маълумоти расмӣ ба ҳолати 1 январи соли 2018 шумораи аҳолии ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ ба 143,7 ҳазор нафар расидааст, ки ин дар қиёс ба соли 1991 ба андозаи 146 фоиз  ё  48,4  ҳазор нафар зиёд шудааст. Тибқи нақшаи дурнамо дар соли 2019 аҳолии ноҳия  11,1 ҳазор нафар зиёд шуда, ба 150,0 ҳазор нафар мерасад.

Шумораи аҳолии ноҳияи Ҳамадонӣ тўли солҳои 1991-2017 ва дурнамои солҳои 2018-2019 (ҳазор нафар)

 

Воҳиди

ченак

1991

1995

2000

2005

2010

2015

2016

2017

2018

2019

Шумораи аҳолӣ

ҳазор нафар

94,6

96,8

108,2

119,4

124,4

138,0

140,8

143,8

146,8

150,0

Афзоиш(нисбат ба 5-соли ва дурнамои 2017-2019

%

 

 

102,3

111,7

110,3

104,2

111,0

102,0

102,1

102,0

102,1

 

Натиҷаҳои рушди иқтисодӣ  дар  семоҳи соли 2018

        Дар 3-моҳи соли ҷорӣ ҷиҳати таъмини қисми даромади буҷет ва пардохтҳои ҳатмии фонди ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ дар ноҳия чораҳои амалӣ андешида шуданд.

       Дар давраи сипаришуда, иҷрои нақшаи қисми даромади буҷети маҳаллӣ 100,7 фоиз таъмин гардида, ба буҷет 5 миллиону 424 ҳазору 625 сомонӣ ворид шуд, ки нисбати нақша 39523 сомонӣ ва нисбати ҳамин давраи соли гузашта 570,4 ҳазор сомонӣ зиёд мебошад. Аз намуди андозҳо нақшаи андоз аз истифодабарандагони роҳҳои автомобилгард иҷро нагардид.

Нақшаи пардохти  андози иҷтимоӣ 99,3 фоизро ташкил намуда, дар маҷмўъ   4 миллиону 101 ҳазору 746   сомонӣ иҷро гардид. Аз ҷумла ташкилотҳои буҷетӣ 2 миллиону 111 ҳазору 254 сомонӣ (97,7%), ташкилотҳои ғайрибуҷетӣ  1 миллиону 990 ҳазору 492 сомонӣ (101,2%).           

         Дар нозироти андози ноҳия аз рўи шакли ташкили ҳуқуқӣ 637 адад шахсони ҳуқуқӣ ва 4575 адад соҳибкорони инфиродӣ аз ҷумла аз рўи патент 757 адад, шаҳодатнома 270 адад ва хоҷагиҳои деҳқонӣ 3832 адад ба қайд гирифта шудаанд.

         Яке аз масъалаҳои ҳалталаб, ин иҷрои қарорҳои маҷбуран ситонидани қарзи андоз, баияпулиҳои андоз ва сари вақт пардохт накардани ҳаққи андозҳо аз ҷониби ташкилоту муассисаҳо, хоҷагиҳои деҳқонӣ, ҷамъиятҳои саҳҳомӣ ва хусусӣ, соҳибкорон ва дигар андозсупорандагон мебошад. Бақияи қарзи андоз дар ноҳия ба 1 марти соли 2018 (дар 2- моҳа)   9 миллиону 403 ҳазору 409 сомониро ташкил намуд, ки ин нисбати аввали соли ҷорӣ 150,7 ҳазор сомонӣ зиёд гардидааст, аз ҷумла бақияпулиҳои андози иҷтимоӣ 4054,4 ҳазор сомонӣ, андоз аз арзиши иловашуда 718,7 ҳазор сомонӣ, андоз аз фоида 536,1 ҳазор сомонӣ ва дигар пардохтҳои ҳатмии ҷумҳуриявӣ  456,4 ҳазор сомониро ташкил медиҳад.

Бинобар ин кормандони нозироти андозро зарур аст, ки дар якҷоягӣ бо мақомотҳои ваколатдор барои пардохт намудани бақияпулиҳои андоз тадбирҳои иловагӣ андешанд.

МОЛИЯ

         Дар ҷамъбасти семоҳаи якуми соли ҷорӣ қисми даромади буҷети маҳаллӣ ба маблағи 5 млн. 424,5 ҳазор сомонӣ иҷро гардид, ки ин баробари 100,7 фоизи нақшаи пешбинишуда мебошад. Нақшаи иҷрои қисми даромади буҷети маҳаллӣ бо назардошти субвенсия аз буҷети ҷумҳуриявӣ ва дигар даромадҳо ба маблағи 10 млн. 111,0 ҳазор сомонӣ иҷро карда шуд, ки 81,3 фоизро ташкил дод.  Андозҳои иҷтимоӣ  99,3 фоиз иҷро гардиданд.

Қисми хароҷоти буҷети маҳаллӣ бошад, дар ин давра 10 миллиону 839 ҳазору 389 сомониро ташкил намуд, ки иҷроиши нақшаро 87,2 фоиз таъмин менамояд.

        Хароҷоти маблағҳо ба соҳаҳои мақомоти роҳбарикунанда 84,9 фоиз, мудофиа 93,3 фоиз, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ 87,4 фоиз, маориф 84,9 фоиз, тандурустӣ 94,6 фоиз,  хоҷагии манзилию коммуналӣ 96,6 фоиз, фарҳанг ва варзиш 94 фоиз ва хоҷагии қишлоқ 86,7 фоизро ташкил намуд.

        Дар ин давра нақшаи хароҷоти музди меҳнат ва иловапулиҳо дар ноҳия 90,2 фоиз (9 миллиону 317 ҳазору 164 сомонӣ) иҷро гардид, ки ин 85,9 фоизи  хароҷоти умумии буҷети ноҳияро ташкил медиҳад.  

       Раёсати молияро зарур аст, ки ҷиҳати таъмини қисми даромад ва хароҷоти буҷети ноҳия, оиди сарфакорона ва мақсаднок истифода бурдани маблағҳои буҷетӣ корҳои амалиро анҷом дода, назорати қатъӣ барад.

САРМОЯГУЗОРӢ ВА СОҲИБКОРӢ

           Дар ҷамъбасти семоҳаи якуми соли 2018 аз тарафи бахши сармоягузорӣ ва амволи давлатии ноҳия барои соли 2018-ум бо 15 ташкилоту муассиса ва соҳибкорон ба маблағи 22086  сомонӣ шартномаи иҷора бастааст, ки то имрўз маблағи  7041 сомонӣ  ба буҷети  маҳаллӣ  ворид гардидааст.

          Дар се моҳи соли ҷорӣ аз тарафи бахши мазкур хусусигардонии  амволи давлатӣ ба қайд гирифта нашудааст.  Ҳамзамон қайд намудан ба маврид аст, ки қисме аз иншоотҳои хусусигардонидашуда имрўз баъди тағйири шакли моликият аз рўи таъиноти худ  кор ва фаъолият накарда истодаанд. Бахшҳои сармоягузорӣ ва амволи давлати,  меъмори ва шаҳрсозии мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳия ва дигар мақомотҳои дахлдор вазифадоранд, ки ҷиҳати мувофиқи таъинот ба роҳ мондани фаъолияти иншоотҳои қаблан хусусигардонидашудаи  ноҳия тадбирҳои заруриро амалӣ созанд.

         Дар ин давра аз тарафи корхонаи давлатии фаръии «Истифодабарии оби нўшокии деҳот»-ноҳия оид ба «Даҳсолаи байналмилаии амал «Об барои рушди устувор барои солҳои 2018-2028» 10-то лоиҳаи инвестисионӣ барои барқарор намудани иншоотҳои оби нўшокӣ пешниҳод намудааст, ки аз ин  5 лоиҳа ба маблағи 712,7 ҳазор доллари америкои мавриди амалишавӣ қарор гирифтааст.

       Соли ҷорӣ аз тарафи соҳибкорон ва иттиҳодиҳои диннӣ хатнасури 65 нафар кўдакон гузаронида шуда, инчунин ба маблағи 11217 сомонӣ туҳфаҳо ба онҳо тақдим карда шуд. Дар Ҷамоатҳои шаҳраку деҳот аз тарафи соҳибкорон ба маблағи 612000 сомонӣ 200 км роҳҳои дохили маҳаллаҳо сангфарш карда шуданд.

НАФАҚА ВА СУҒУРТАИ ИҶТИМОӢ

         Дар ноҳия ба ҳолати 1 апрели соли ҷорӣ 13067  нафар нафақахўр  ба қайд гирифта шудааст.  Аз он ҷумла ҷумла  2130 нафари онҳо ҳамчун маъюбон ва иштирокчиёни  Ҷанги Бузурги Ватанӣ, 9152 нафар пиронсолӣ, 494 нафар маъюбони то 18 сола, 1179 нафар бесаробонӣ, 68 нафар барои хизмати тулонӣ ва 44 нафар нафақаи аҳамияти Ҷумҳуриявидоштаро ташкил медиҳанд. Аз шумораи умумии нафақахўрон 459 нафарашон дар соҳаҳои гуногуни ноҳия кору фаъолият мекунанд. Талабот дар  ин давра маблағи 10599,1 ҳазор сомониро ташкил медиҳад, ки аз ин маблағ 7074,7 ҳазор  сомониаш ба суратҳисоби Амонатбонки ноҳия гузаронида шудааст.

БОНКҲО

        Аз тарафи бонкҳои ноҳия, дар 3-моҳи соли ҷорӣ ба соҳаҳои иқтисодиёт   3 миллиону 379,7 ҳазор сомонӣ қарзҳои бонкӣ, аз ҷумла, 52,2 фоиз ба соҳаи кишоварзӣ, 11,1 фоиз ба тиҷорат, 8 фоиз ба муҳоҷирати меҳнатӣ, 26,1 фоиз ба зарурияти иҷтимоӣ ва истеъмолӣ, 2,6 фоиз ба дигар хизматрасониҳо ҷудо карда шуд, ки нисбати ҳамин давраи соли гузашта 1,6 миллион сомонӣ зиёд мебошад. Аз маблағи умумии қарзҳои додашуда ба соҳаҳои кишоварзӣ  1 миллиону 765,4 ҳазор сомонӣ, соҳибкорӣ  374,5 ҳазор  сомонӣ,  зарурати иҷтимоӣ ва истеъмолӣ 881,9 ҳазор сомонӣ ва ба дигар соҳаҳо 357 ҳазору 900 сомонӣ равона карда шудааст. Дар ин давра ба воситаи бонкҳо  ба ноҳия дар ҳаҷми 84,7 ҳазор  доллари амрикоӣ ва 87 миллиону  661,8 ҳазор  рубли русӣ ва 10 миллиону 359,7 ҳазор сомонӣ маблағ ворид гардидааст.

                              

image
Эмомалӣ Раҳмон

Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон

image
Одиназода Бозоралӣ Неъмат

Раиси ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ